Η Κρίση της Ενηλικίωσης: Μεταξύ Πρόωρης Ωρίμανσης και Συλλογικού Παλιμπαιδισμού(Γιάννης Καλαϊτζίδης)
Στον σύγχρονο κόσμο, η ηλικία έχει πάψει προ
πολλού να αποτελεί τεκμήριο ωριμότητας. Ενώ τα παιδιά μας «μεγαλώνουν» απότομα
μπροστά σε μια οθόνη, χάνοντας την αθωότητα της ανακάλυψης μέσα στον ωκεανό των
ανεξέλεγκτων πληροφοριών, οι ενήλικες φαίνεται να διολισθαίνουν σε μια άρνηση
της πραγματικότητας.
Η Ψευδαίσθηση της
Ωριμότητας
Σύμφωνα με τον Carl Rogers, ο ώριμος ενήλικας
είναι αυτός που αποδέχεται την εμπειρία του και αναλαμβάνει την πλήρη ευθύνη των επιλογών του. Σήμερα, όμως,
παρατηρούμε το φαινόμενο της «ατελούς ενηλικίωσης». Η πολιτική σκηνή, τόσο στην
Ελλάδα όσο και διεθνώς, θυμίζει συχνά παιδική
χαρά: έλλειψη αυτοσυγκράτησης, κυνήγι εντυπώσεων, άρνηση ανάληψης ευθύνης
για το χρέος (οικονομικό και ηθικό) και μια τάση για εύκολες λύσεις που
υποθηκεύουν το μέλλον. Ο παλιμπαιδισμός
των ηγεσιών μεταφράζεται σε κοινωνική αποσάθρωση.
Η Τεχνολογία ως «Παιχνίδι» και ως Απειλή
Η κακή χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης και η
μετατροπή των ρομπότ σε «παιχνίδια» για ενήλικες αποκαλύπτουν μια προσπάθεια
διαφυγής. Αντί η τεχνολογία να υπηρετεί τον άνθρωπο, γίνεται το μέσο για την
ικανοποίηση ναρκισσιστικών αναγκών ή, ακόμη χειρότερα, ένα εργαλείο επιβολής
και βίας. Η βία της νεολαίας μας δεν είναι παρά ο καθρέφτης της δικής μας
αδυναμίας να θέσουμε όρια και να προσφέρουμε υγιή πρότυπα.
Η Δυσκολία του «Είναι» και η Πρόταση του Πολιτισμού
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να είσαι ενήλικας;
Γιατί η ενηλικίωση απαιτεί θυσία. Απαιτεί την έξοδο από το «εγώ» και την είσοδο στο «εμείς».
Απαιτεί να αντέχεις το βάρος των συνεπειών σου.
Σε αυτό το σημείο, ο ορθά βιωμένος Ορθόδοξος πολιτισμός προσφέρει μια ουσιαστική διέξοδο. Δεν πρόκειται για μια στείρα θρησκευτικότητα, αλλά για μια πρόταση ζωής που βασίζεται στην ταπείνωση (διάκριση των ορίων μας) και την αγάπη ως ευθύνη για τον «Άλλο». Η παράδοσή μας διδάσκει ότι ο άνθρωπος ολοκληρώνεται όταν μεταμορφώνει τα πάθη του σε δημιουργία, αντί να γίνεται δούλος των ενστίκτων του.
Συμπέρασμα
Το να είσαι ενήλικας δεν είναι βιολογικό
δεδομένο, αλλά πνευματικό κατόρθωμα. Αν δεν ξαναβρούμε το νόημα της ευθύνης και αν δεν
προστατέψουμε την ιερότητα της παιδικής ηλικίας από την ψηφιακή βία, θα
παραμείνουμε μια κοινωνία «μεγάλων παιδιών» που παίζουν με τις τύχες του
κόσμου, ενώ το χρέος —υλικό και πνευματικό— θα συνεχίζει να διογκώνεται.
-------------------------
