Ανεμογεννήτρια χωρίς έλικες, δεν γυρίζει ποτέ κι όμως παράγει ρεύμα

Οι εικόνες των γιγαντιαίων ανεμογεννητριών με τις τεράστιες έλικες έχουν ταυτιστεί με την παραγωγή «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας.

Για δεκαετίες, η λογική ήταν μία: όσο μεγαλύτερα τα πτερύγια, τόσο περισσότερη ενέργεια μπορεί να παραχθεί. Μια ισπανική startup, όμως, πιστεύει ότι το μέλλον ίσως βρίσκεται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση.

Η Vortex Bladeless έχει αναπτύξει μια ανεμογεννήτρια που δεν διαθέτει ούτε μία έλικα. Αντί να περιστρέφεται, ολόκληρη η κατασκευή ταλαντώνεται από τη δύναμη του ανέμου, μετατρέποντας αυτή τη συνεχή κίνηση σε ηλεκτρική ενέργεια.

Η ανεμογεννήτρια που... δεν γυρίζει ποτέ

Με την πρώτη ματιά, η συσκευή θυμίζει περισσότερο έναν λεπτό κατακόρυφο ιστό παρά μια ανεμογεννήτρια. Είναι κατασκευασμένη από ανθρακονήματα και υαλονήματα και στερεώνεται στο έδαφος χωρίς κανένα περιστρεφόμενο εξάρτημα.

Όταν ο αέρας περνά γύρω από τον κυλινδρικό ιστό, δημιουργούνται μικροί αεροδυναμικοί στρόβιλοι. Οι στρόβιλοι αυτοί προκαλούν μια συνεχή ταλάντωση της κατασκευής.

Στη βάση του ιστού υπάρχει μια γεννήτρια που μετατρέπει τις ταλαντώσεις σε ηλεκτρικό ρεύμα., χωρίς γρανάζια, άξονες, κιβώτια ταχυτήτων ή λιπαντικά.

Το αποτέλεσμα είναι ένα πολύ απλούστερο μηχανικό σύστημα, με λιγότερα εξαρτήματα που μπορούν να παρουσιάσουν φθορά.

Η έμπνευση ήρθε από μια... καταστροφή

Η τεχνολογία βασίζεται στο φαινόμενο των στροβίλων Von Kármán, ένα γνωστό φαινόμενο της αεροδυναμικής κατά το οποίο ο αέρας δημιουργεί εναλλασσόμενες δίνες όταν συναντά κυλινδρικά αντικείμενα.

Παραδόξως, η ιδέα γεννήθηκε από μία από τις πιο διάσημες αποτυχίες στην ιστορία της μηχανικής: την κατάρρευση της γέφυρας Tacoma Narrows στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1940.

Τότε οι μηχανικοί προσπάθησαν να βρουν τρόπους ώστε οι ταλαντώσεις να μην καταστρέφουν τις κατασκευές. Ο ιδρυτής της Vortex Bladeless, David Yáñez, σκέφτηκε ακριβώς το αντίθετο: αντί να εξουδετερωθούν οι δονήσεις, μήπως μπορούν να αξιοποιηθούν για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας;

Τα πλεονεκτήματα αλλά και οι περιορισμοί

Η απουσία περιστρεφόμενων πτερυγίων σημαίνει σημαντικά χαμηλότερο θόρυβο, μικρότερες ανάγκες συντήρησης και μειωμένο κίνδυνο για τα πουλιά, που συχνά συγκρούονται με τις συμβατικές ανεμογεννήτριες.

Παράλληλα, η κατασκευή είναι ελαφρύτερη και θεωρητικά φθηνότερη στην παραγωγή, καθώς δεν απαιτεί πολύπλοκα μηχανικά συστήματα.

Ωστόσο, υπάρχει ένας σημαντικός περιορισμός: η ισχύς. Το μεγαλύτερο λειτουργικό μοντέλο της εταιρείας, το Vortex Tacoma, έχει ύψος περίπου 2,75 μέτρα και αποδίδει έως 100 Watt. Η ισχύς αυτή επαρκεί για μικρές ηλεκτρικές συσκευές, φωτισμό LED ή τη φόρτιση κινητών τηλεφώνων, απέχει όμως πολύ από τις δυνατότητες μιας σύγχρονης ανεμογεννήτριας ενός αιολικού πάρκου.

Η εταιρεία έχει ήδη παρουσιάσει ένα ακόμη μικρότερο μοντέλο για αισθητήρες και ηλεκτρονικές συσκευές, ενώ αναπτύσσει και μια μεγαλύτερη έκδοση, ύψους έως 13 μέτρων, με στόχο να φτάσει σε ισχύ περίπου 1 κιλοβάτ.

Μπορεί να αλλάξει την αιολική ενέργεια;

Οι δημιουργοί της δεν υποστηρίζουν ότι θα αντικαταστήσει τις τεράστιες ανεμογεννήτριες που κυριαρχούν σήμερα στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Πιστεύουν όμως ότι μπορεί να καλύψει ένα διαφορετικό κομμάτι της αγοράς: κατοικίες, απομονωμένες εγκαταστάσεις, αστικά κτίρια, στέγες ή μικρά αυτόνομα ενεργειακά δίκτυα, όπου οι συμβατικές ανεμογεννήτριες είτε δεν χωρούν είτε δεν είναι πρακτικές.

Αν το εγχείρημα καταφέρει τα επόμενα χρόνια να αυξήσει σημαντικά την απόδοσή του, ίσως η εικόνα των τεράστιων περιστρεφόμενων ελίκων να μην αποτελεί για πάντα το μοναδικό σύμβολο της αιολικής ενέργειας.