Πότε αξίζουν οι προσφορές στα σούπερ μάρκετ;

Κοιτάμε το κόστος, βλέπουμε τις προσφορές και βάζουμε τα προϊόντα στο καλάθι του σούπερ μάρκετ.

Πόσο σίγουροι είμαστε, όμως, ότι κάναμε τις αγορές μας σε τιμή ευκαιρίας;

Είτε ψωνίζουμε ηλεκτρονικά είτε βρισκόμαστε μπροστά στο ράφι, παντού βλέπουμε ταμπελάκια και πολυσυσκευασίες που υπόσχονται εξοικονόμηση χρημάτων. Eύλογα προκύπτει, ή θα έπρεπε να προκύπτει, το ερώτημα: «είναι όντως πραγματική η έκπτωση;». Γιατί μειωμένη τιμή δεν σημαίνει απαραίτητα και συμφέρουσα αγορά.

Τι πρέπει να κοιτάμε στο σούπερ μάρκετ

Δίπλα στην τιμή κάθε προϊόντος αναγράφεται πάντα η τιμή ανά μονάδα μέτρησης, δηλαδή η τιμή ανά κιλό ή λίτρο. Η τιμή της συσκευασίας μάς δείχνει πόσα χρήματα δίνουμε εκείνη τη στιγμή. Η τιμή ανά κιλό ή λίτρο δείχνει πόσο πληρώνουμε πραγματικά για την ίδια ποσότητα.

Αυτό, για όλους εμάς τους καταναλωτές, έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί στα ράφια συναντούμε συχνά πολλές διαφορετικές συσκευασίες του ίδιου προϊόντος: μικρές, μεσαίες, οικογενειακές, πολυσυσκευασίες ή ειδικά μεγέθη που συνοδεύονται από κάποια προωθητική ενέργεια.

Το βάρος μετράει

Η εξωτερική εικόνα μιας συσκευασίας μπορεί εύκολα να μας παραπλανήσει. Δύο κουτιά δημητριακών μπορεί να έχουν το ίδιο μέγεθος, αλλά να μην περιέχουν την ίδια ποσότητα. Γι’ αυτό χρειάζεται να κοιτάμε πάντα το καθαρό βάρος και όχι το μέγεθος της συσκευασίας.

Η μείωση της ποσότητας σε ορισμένα προϊόντα χωρίς αντίστοιχη μείωση της τιμής είναι ένα φαινόμενο που συζητείται όλο και περισσότερο. Έτσι, εάν «μείνουμε» μόνο στο ποσόν που πληρώνουμε στο ταμείο χωρίς να ελέγξουμε το καθαρό βάρος της συσκευασίας, μπορεί τελικά να το πληρώνουμε ακριβότερα.

Οι συσκευασίες XL

Οι λεγόμενες «οικογενειακές συσκευασίες» ή «συσκευασίες XL» έχουν συνδεθεί στην καταναλωτική συνείδηση με την εξοικονόμηση χρημάτων. Πράγματι, αρκετές φορές η μεγαλύτερη ποσότητα πωλείται φθηνότερα ανά κιλό ή λίτρο, αφού εξοικονομείται υλικό συσκευασίας. Όχι, όμως, πάντα.

Ακόμη κι όταν πρόκειται για την ίδια μπράντα, πρέπει να συγκρίνουμε την τιμή ανά μονάδα στις διαφορετικές συσκευασίες. Μπορεί η μεσαία συσκευασία να είναι σε προσφορά και να βγαίνει τελικά φθηνότερη από τη μεγάλη.

Όμως, ακόμη κι αν η μεγαλύτερη συσκευασία είναι πραγματικά φθηνότερη ανά κιλό, δεν σημαίνει ότι είναι η καλύτερη επιλογή για κάθε σπίτι. Αν ένα νοικοκυριό δεν πρόκειται να χρησιμοποιήσει όλη την ποσότητα προτού το προϊόν αλλοιωθεί ή λήξει, η αρχική οικονομία χάνεται. Το ίδιο συμβαίνει και όταν αγοράζουμε περισσότερα τεμάχια απ’ όσα χρειαζόμαστε επειδή υπάρχει ελκυστική προσφορά.

Προσφορές με πολυσυσκευασίες

Οι προσφορές του τύπου 2+1, από τις πιο δημοφιλείς στα ελληνικά σούπερ μάρκετ, μπορεί να είναι συμφέρουσες, αλλά χρειάζεται να κοιτάμε τη συνολική εικόνα. Σε μια τέτοια προσφορά, το όφελος πρέπει να υπολογίζεται στο σύνολο της αγοράς και όχι να αντιμετωπίζεται σαν να έχει μειωθεί αντίστοιχα η τιμή κάθε τεμαχίου.

Ένα επιπλέον προϊόν χωρίς χρέωση μπορεί πράγματι να μειώνει αισθητά το μέσο κόστος, αλλά αυτό έχει αξία μόνο εφόσον χρειαζόμαστε όλη την ποσότητα. Είναι πιο ασφαλές να βλέπουμε πόσο κοστίζει συνολικά η αγορά και μετά να συγκρίνουμε την τελική τιμή με τις υπόλοιπες επιλογές στο ράφι. Γιατί ένα επώνυμο προϊόν μπορεί να βρίσκεται σε εντυπωσιακή προσφορά και, παρ’ όλα αυτά, να εξακολουθεί να κοστίζει περισσότερο από κάποιο άλλο προϊόν της ίδιας κατηγορίας που δεν έχει έκπτωση.

Οι κάρτες πόντων

Ιδιαίτερα διαδεδομένες είναι και οι κάρτες επιβράβευσης ή προνομίων τις οποίες παρέχουν στους καταναλωτές αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Πολλά προϊόντα εμφανίζονται με διαφορετική τιμή για όσους διαθέτουν μια τέτοια κάρτα, ενώ άλλες προσφορές ενεργοποιούνται μόνο μέσα από ψηφιακές εφαρμογές. Υπάρχουν, επίσης, περιπτώσεις όπου το όφελος δεν αφαιρείται απευθείας στο ταμείο, αλλά μεταφέρεται στην επόμενη αγορά με τη μορφή πόντων, κουπονιών ή έκπτωσης.

Εδώ χρειάζεται να ξεχωρίζουμε την άμεση έκπτωση από το μελλοντικό όφελος. Αν το όφελος πιστώνεται σε πόντους που θα χρησιμοποιηθούν αργότερα, δεν είναι το ίδιο με την άμεση έκπτωση.

Οι ιδιωτικές ετικέτες

Στην εξίσωση των προσφορών μπαίνουν και τα προϊόντα ιδιωτικής (ή λευκής) ετικέτας που έχουν αποκτήσει μεγάλη παρουσία στα ράφια και τα ψυγεία των σούπερ μάρκετ. Παρ’ όλα αυτά, τα στοιχεία δείχνουν ότι ως καταναλωτές οι Έλληνες είμαστε πιο επιφυλακτικοί απέναντί τους σε σχέση με το τι συμβαίνει σε αγορές της Ευρώπης.

Η αξία της αρχικής τιμής

Σημαντικό στοιχείο είναι η τιμή επί της οποίας υπολογίζεται η έκπτωση. Γι’ αυτό, άλλωστε, έχουν θεσπιστεί συγκεκριμένοι κανόνες για το πώς παρουσιάζεται μια μείωση τιμής. Κατά γενικό κανόνα, ως βάση για την ανακοίνωση μιας έκπτωσης χρησιμοποιείται η χαμηλότερη τιμή που είχε εφαρμόσει ο έμπορος στο προβλεπόμενο προηγούμενο διάστημα. Στόχος είναι να μη δημιουργείται η εντύπωση μιας μεγάλης έκπτωσης με βάση μια τεχνητά αυξημένη τιμή αναφοράς.

Φαίνονται ίδια, αλλά δεν είναι

Ο έλεγχος της τιμής ανά κιλό ή λίτρο είναι εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο, αλλά αυτό που πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας είναι ότι δύο προϊόντα που βρίσκονται δίπλα-δίπλα στο ράφι του σούπερ μάρκετ μπορεί να μην είναι απολύτως συγκρίσιμα. Για παράδειγμα, ένα εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο δεν ανήκει στην ίδια κατηγορία με ένα ελαιόλαδο ραφιναρισμένο ή απλώς παρθένο.

Το ίδιο συμβαίνει και με τα απορρυπαντικά. Η τιμή μιας συσκευασίας από μόνη της μπορεί να δώσει λανθασμένη εικόνα, εάν το ένα προϊόν είναι πιο συμπυκνωμένο και απαιτεί μικρότερη ποσότητα ανά χρήση. Σε αυτή την περίπτωση, μεγαλύτερη σημασία μπορεί να έχει το κόστος ανά πλύση και όχι μόνο η τιμή ανά λίτρο.

Η εικόνα σε αριθμούς

• 20,7% της μέσης μηνιαίας δαπάνης των ελληνικών νοικοκυριών κατευθύνεται σε τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά (ΕΛΣΤΑΤ, Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών 2024)
• 24,3% είναι το μερίδιο των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας στην αξία των πωλήσεων το α΄ εξάμηνο του 2026 (NielsenIQ)
• 4,7% πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε. βρισκόταν το επίπεδο τιμών των τροφίμων στην Ελλάδα το 2025
• 58% των καταναλωτών δηλώνει ότι αναζητά προσφορές στα σούπερ μάρκετ (ΙΕΛΚΑ)
• 19% των καταναλωτών προτιμά τις προσφορές παρά τα προϊόντα με σταθερά χαμηλή τιμή (ΙΕΛΚΑ)
• 24,3% διαμορφώθηκε το μερίδιο των πωλήσεων προϊόντων που βρίσκονταν σε προσωρινή προσφορά στο ενδεκάμηνο του 2025

Πηγή: cantina.protothema.gr