Λουτρά Πόζαρ

Τελευταία Νέα:

Αετοί κυνηγούν μπαμπουίνους τόσο μεγάλους όσο οι πρώτοι άνθρωποι; Ανακάλυψη στην Σαχάρα φέρνει ανατροπή στην εξέλιξη


Μια ανακάλυψη στην Σαχάρα αμφισβητεί όσα γνωρίζαμε για την ανθρώπινη εξέλιξη, καθώς μεγάλοι αετοί φαίνεται πως κυνηγούν πρωτεύοντα ζώα, βάρους άνω των 26 κιλών.

Μπαμπουίνοι με βάρος αντίστοιχο ορισμένων πρώιμων ανθρώπινων ειδών φαίνεται πως αποτελούν θηράματα μεγάλων αετών στην έρημο Σαχάρα, προκαλώντας νέα ερωτήματα στους επιστήμονες σχετικά με την ανθρώπινη εξέλιξη.

Η ανακάλυψη αυτή ενδέχεται να ανατρέψει παλαιότερες επιστημονικές παραδοχές για τον τρόπο με τον οποίο οι πρόγονοι του ανθρώπου αλληλεπιδρούσαν με τους θηρευτές. Ειδικότερα, εφόσον ακόμη και μεγάλοι μπαμπουίνοι δεν είναι ασφαλείς από επιθέσεις αρπακτικών πουλιών σήμερα, είναι πιθανό να αντιμετώπιζαν αντίστοιχους κινδύνους και οι πρώτοι ανθρωπίνοι.

Τα ευρήματα προέρχονται από μια απομονωμένη ομάδα μπαμπουίνων που ζει στο οροπέδιο Ενεντί, στο βορειοανατολικό Τσαντ και πρόκειται για ανθεκτικά πρωτεύοντα θηλαστικά, τα οποία έχουν προσαρμοστεί στις ιδιαίτερα ξηρές συνθήκες της περιοχής, με το χαρακτηριστικό αμμώδες τοπίο και τους εντυπωσιακούς σχηματισμούς από ψαμμίτη. Ωστόσο, εκτός από τις δυσκολίες του περιβάλλοντος, οι συγκεκριμένοι μπαμπουίνοι έχουν να αντιμετωπίσουν και έναν σημαντικό θηρευτή, τον αφρικανικό αετό του Βερρό (Aquila verreauxii).

Είναι γνωστό εδώ και εκατομμύρια χρόνια ότι οι αετοί τρέφονται με πρωτεύοντα θηλαστικά, αλλά μέχρι σήμερα οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι τα αρπακτικά πουλιά μπορούσαν να κυνηγήσουν μόνο μικρότερα είδη. Για την ακρίβεια, δεν είχε επιβεβαιωθεί η θανάτωση πρωτεύοντος θηλαστικού με βάρος μεγαλύτερο των 13 κιλών από αρπακτικό πουλί, καθώς εκτιμούσαν ότι ένα τέτοιο ζώο θα ήταν υπερβολικά βαρύ για να μεταφερθεί.

Με βάση αυτή την παραδοχή, θεωρούνταν ότι οι άνθρωποι και οι πρόγονοί τους ήταν σε μεγάλο βαθμό προστατευμένοι από εναέριους θηρευτές, τουλάχιστον κατά τα τελευταία 2,5 εκατομμύρια χρόνια.

Τα σημάδια στα οστά που αλλάζουν τα επιστημονικά δεδομένα

Η εικόνα αυτή άρχισε να αλλάζει όταν μια διεθνής ομάδα ερευνητών εντόπισε κρανία και οστά μπαμπουίνων στο οροπέδιο Ενεντί, τα οποία έφεραν χαρακτηριστικά ίχνη επιθέσεων από αετούς. Συγκεκριμένα, οι επιστήμονες εντόπισαν οπές από νύχια στα κρανία, καθώς και γραμμικές εκδορές στα οστά των ώμων, τα οποία καταγράφηκαν σε εννέα ενήλικα αρσενικά ζώα, που σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ζύγιζαν περισσότερα από 26 κιλά όσο βρίσκονταν εν ζωή.

Πρόκειται για ιδιαίτερα μεγαλόσωμα πρωτεύοντα, με βάρος που εμπίπτει στο εύρος ορισμένων ειδών ανθρωπίνων. Αυτό ενισχύει την πιθανότητα οι μακρινοί πρόγονοί μας να αποτελούσαν στόχο μεγάλων αρπακτικών πουλιών για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από όσο πίστευαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες.

«Ήταν μια τόσο εξαιρετική αποστολή, το όνειρο κάθε πρωτευοντολόγου!», δήλωσε η καθηγήτρια Catherine Hobaiter από τη Σχολή Ψυχολογίας και Νευροεπιστημών του Πανεπιστημίου του St Andrews. Όπως εξήγησε, ορισμένοι από τους μπαμπουίνους ζουν σε τόσο απομακρυσμένες περιοχές, ώστε σπάνια ή και ποτέ δεν έρχονται σε επαφή με ανθρώπους. Μάλιστα, έπειτα από λίγες ημέρες, άρχισαν να ακολουθούν τους ερευνητές, καθώς πιθανότατα αποτελούσαν το πιο ενδιαφέρον θέαμα που είχαν συναντήσει εδώ και αρκετό καιρό.

Η επιστημονική ομάδα είχε παρατηρήσει τους αετούς κατά τη διάρκεια της αναζήτησης των μπαμπουίνων, χωρίς να φαντάζεται ότι θα μπορούσαν να αποτελούν απειλή για αυτούς. Όλα άλλαξαν όταν εντόπισαν το πρώτο κρανίο με σημάδι από νύχι και στη συνέχεια ακολούθησαν και άλλα παρόμοια ευρήματα. Οι οπές στα κρανία ήταν ιδιαίτερα βαθιές και σοβαρές, σε αντίθεση με τις πιο επιφανειακές γρατζουνιές που μπορεί να αφήσουν οι αετοί όταν αρπάζουν ήδη νεκρά ζώα. Παρότι οι ερευνητές δεν αποκλείουν εντελώς το ενδεχόμενο τα σημάδια να προέρχονται από νεκροφαγία, η έκτασή τους υποδηλώνει ότι πιθανότατα υπήρξε θανατηφόρα επίθεση.

Πώς μπορεί η ανακάλυψη να αλλάξει όσα γνωρίζουμε για την ανθρώπινη εξέλιξη

Μέχρι σήμερα, ήταν γνωστό ότι οι ανθρωπίνοι, όπως και τα σύγχρονα πρωτεύοντα θηλαστικά, αντιμετώπιζαν κινδύνους από χερσαίους θηρευτές, όπως τα μεγάλα αιλουροειδή και οι κροκόδειλοι. Οι συγκεκριμένες απειλές, ωστόσο, απαιτούν διαφορετικές στρατηγικές επιβίωσης από εκείνες που χρειάζονται απέναντι σε επιθέσεις από τον αέρα.

Όταν οι αετοί επιτίθενται σε πρωτεύοντα θηλαστικά, αυτά συχνά αντιδρούν συγκεντρώνοντας πολλά άτομα και επιχειρώντας να εκδιώξουν τον επιτιθέμενο. Ειδικά οι ενήλικοι αρσενικοί μπαμπουίνοι μπορεί να ορμήσουν προς τα αρπακτικά πουλιά, προσπαθώντας να τα απομακρύνουν. Η ανακάλυψη δημιουργεί το ενδεχόμενο οι πρώτοι πρόγονοι του ανθρώπου να χρειάστηκε να αναπτύξουν αντίστοιχες συμπεριφορές αντιμετώπισης των εναέριων θηρευτών. Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την εξέλιξη της επικοινωνίας και της συνεργασίας μεταξύ των μελών μιας ομάδας.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αφορά τα σύγχρονα πρωτεύοντα που απειλούνται από αετούς, τα οποία συχνά κινούνται σε μεγάλες μικτές ομάδες μαζί με άλλα είδη πρωτευόντων. Οι επιστήμονες αναρωτιούνται πλέον αν αντίστοιχη συμπεριφορά εμφάνιζαν και οι πρόγονοί μας. Οι πρώιμοι ανθρωπίνοι ζούσαν δίπλα σε πολλά διαφορετικά είδη, μεταξύ των οποίων και άλλα πρωτεύοντα και μέχρι πρότινος, οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι αυτή η συνύπαρξη ενίσχυε κυρίως τον ανταγωνισμό για τους διαθέσιμους πόρους. Τα νέα δεδομένα, ωστόσο, αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο οι μικτές ομάδες να προσέφεραν και πλεονεκτήματα συνεργασίας, ιδιαίτερα απέναντι στους κοινούς θηρευτές.

Η καθηγήτρια Hobaiter επισήμανε ότι, παρότι οι μπαμπουίνοι είναι από τα καλύτερα μελετημένα είδη πιθήκων στην Αφρική, οι πρώτες παρατηρήσεις στο Ενεντί αμφισβήτησαν πολλές από τις καθιερωμένες αντιλήψεις για τη διατροφή και την κοινωνική τους συμπεριφορά.