Συναγερμός στην Ευρώπη μετά το χτύπημα στα ψυγεία των σούπερ μάρκετ – Τι φοβούνται τώρα οι ειδικοί για τις οικιακές συσκευές

Τον κίνδυνο να επεκταθούν οι κυβερνοεπιθέσεις και στις οικιακές συσκευές, μετά το περιστατικό με τα επαγγελματικά ψυγεία και τους καταψύκτες εκατοντάδων σούπερ μάρκετ τον περασμένο μήνα, επισημαίνει υψηλόβαθμος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όπως προειδοποίησε, στο στόχαστρο των χάκερ θα μπορούσαν να βρεθούν από τα οικιακά ρούτερ μέχρι διάφορες ηλεκτρικές συσκευές που χρησιμοποιούνται καθημερινά.

Ο εκτελεστικός διευθυντής του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κυβερνοασφάλεια (ENISA), Γιούχαν Λεπασάαρ, μιλώντας την Τρίτη στις Βρυξέλλες, υπογράμμισε ότι η ασφάλεια των ψηφιακών συστημάτων δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κάτι δευτερεύον. Η προειδοποίησή του έγινε κατά την παρουσίαση έκθεσης για την κατάσταση της κυβερνοασφάλειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Η ασφάλεια δεν πρέπει και δεν μπορεί να αποτελεί εκ των υστέρων σκέψη. Σήμερα ήταν τα ψυγεία, αύριο μπορεί να είναι τα ρούτερ, μεθαύριο οι οικιακές συσκευές και ούτω καθεξής», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι όλα τα περιστατικά μπορούν να αποφευχθούν, ωστόσο το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν υπάρχει ετοιμότητα για τις απαραίτητες επενδύσεις. «Η κυβερνοασφάλεια δεν είναι φθηνή», σημείωσε, εξηγώντας ότι κάθε υπηρεσία από την οποία εξαρτάται ένας πολίτης περιλαμβάνει πλέον και ένα ψηφιακό στοιχείο, έναν κώδικα που, εάν δεν προστατεύεται επαρκώς, μπορεί να αποτελέσει στόχο κυβερνοεπίθεσης.

Οι επιθέσεις στα σούπερ μάρκετ τον Οκτώβριο συγκαταλέγονται μεταξύ των πιο σοβαρών κυβερνοεπιθέσεων του 2026. Στην ίδια χρονιά έχουν καταγραφεί, μεταξύ άλλων, η επίθεση στο σύστημα μεταφορών του Λος Άντζελες τον Μάρτιο και οι επιθέσεις στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας νερού στις ΗΠΑ τον Ιούλιο.

Ο Γιούχαν Λεπασάαρ απέφυγε να σχολιάσει ευθέως τους ισχυρισμούς της Γαλλίας ότι πίσω από την επίθεση στα ψυγεία βρίσκεται το Ιράν. Επεσήμανε, ωστόσο, ότι παράγοντες που συνδέονται με κρατικούς μηχανισμούς της Κίνας, του Ιράν, της Βόρειας Κορέας και της Ρωσίας έχουν βάλει στο παρελθόν στο στόχαστρο την Ευρώπη.

Οι υποψίες για εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν

Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, Γάλλοι αξιωματούχοι είχαν κατηγορήσει τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν ότι οργάνωσαν τις κυβερνοεπιθέσεις, προειδοποιώντας ότι θα υπάρξουν συνέπειες. Οι κατηγορίες διατυπώθηκαν δέκα μήνες μετά την έναρξη του πολέμου μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.

Σύμφωνα με το γραφείο του εισαγγελέα του Παρισιού, η επίθεση παρουσίαζε μεθοδολογία που χαρακτηρίζει τη δράση της «Ομάδας Σαχίντ Καβέχ», μιας επίλεκτης μονάδας επιθετικών κυβερνοεπιχειρήσεων, η οποία εκτιμάται ότι δρα για λογαριασμό των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν (IRGC).

Η έρευνα για την υπόθεση αποκάλυψε επίσης τη χρήση της περσικής γλώσσας, ενώ οι διευθύνσεις IP παρέπεμπαν σε συσκευές που βρίσκονταν στο Ιράν.

Τη Δευτέρα, ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Ζαν-Νοέλ Μπαρό, δήλωσε ότι κλήθηκε στο γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών ο πρεσβευτής του Ιράν. Παράλληλα, απείλησε με την επιβολή πρόσθετων κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Τεχεράνης, τονίζοντας ότι «θα υπάρξουν συνέπειες» για την επίθεση.

Οι δηλώσεις έγιναν μετά από υπουργική συνάντηση της G7 στο Παρίσι, με τον Γάλλο υπουργό να διευκρινίζει ότι η έρευνα για την υπόθεση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Από την πλευρά της, η ιρανική αποστολή στα Ηνωμένα Έθνη δεν απάντησε στα μηνύματα με τα οποία ζητήθηκε κάποιο σχόλιο, ενώ η Τεχεράνη αρνείται συστηματικά ότι πραγματοποιεί κακόβουλες κυβερνοεπιχειρήσεις.

Πώς οι χάκερ προκάλεσαν ζημιές σε εκατοντάδες σούπερ μάρκετ

Η κυβερνοεπίθεση της 11ης Οκτωβρίου είχε ως αποτέλεσμα να παρακαμφθούν τα συστήματα ελέγχου της θερμοκρασίας σε επαγγελματικά ψυγεία εκατοντάδων καταστημάτων. Σύμφωνα με ειδικούς που είχαν μιλήσει στο πρακτορείο Reuters, η συγκεκριμένη παραβίαση φαινόταν σχετικά εύκολο να πραγματοποιηθεί.

Η εταιρεία που κατασκευάζει πολλές από τις συσκευές που επηρεάστηκαν ανέφερε ότι αρκετές από αυτές ήταν παρωχημένες ή λειτουργούσαν με ξεπερασμένο λογισμικό (firmware), γεγονός που ενδεχομένως διευκόλυνε την πρόσβαση των χάκερ στα συστήματά τους.

Οι συνέπειες, ωστόσο, ήταν ιδιαίτερα σοβαρές. Σε ορισμένα ψυγεία η θερμοκρασία αυξήθηκε τόσο πολύ, ώστε προκλήθηκαν ακόμα και πυρκαγιές.

Οι επιτιθέμενοι προγραμμάτισαν τα συστήματα ψύξης να διοχετεύουν θερμό αέρα θερμοκρασίας 50 βαθμών Κελσίου, με αποτέλεσμα η θερμοκρασία στο εσωτερικό των ψυγείων να φτάσει τους 36 βαθμούς. Ως συνέπεια, τεράστιες ποσότητες τροφίμων και άλλων προϊόντων αλλοιώθηκαν και χρειάστηκε να καταστραφούν.

Η επίθεση έπληξε χιλιάδες μονάδες ψύξης σε περισσότερα από 700 καταστήματα στη Γαλλία, όπου οι δράστες παρέκαμψαν χειροκίνητα τις ρυθμίσεις θερμοκρασίας των ψυγείων.

Τις ώρες που ακολούθησαν την επίθεση, εργαζόμενοι στα σούπερ μάρκετ αναγκάστηκαν να μεταφέρουν σε τεράστιους κάδους απορριμμάτων κουτιά γεμάτα αλλοιωμένα κρέατα και λιωμένα παγωτά.

Ιδιοκτήτης γαλλικού σούπερ μάρκετ εκτίμησε ότι το συνολικό οικονομικό κόστος της επίθεσης σε εθνικό επίπεδο θα μπορούσε να ανέλθει σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Cooperative U, Ντομινίκ Σέλσερ, χαρακτήρισε την επίθεση «πρωτοφανή», επισημαίνοντας τη σοβαρότητα της στόχευσης εξοπλισμού που είναι απαραίτητος τόσο για τη διατήρηση των φρέσκων προϊόντων όσο και για τον επισιτισμό του γαλλικού πληθυσμού.

«Η στόχευση εξοπλισμού απαραίτητου για τη διατήρηση των φρέσκων προϊόντων και για τον εφοδιασμό του γαλλικού λαού με τρόφιμα είναι εξαιρετικά σοβαρή και πρωτοφανής. Είναι απαράδεκτη», δήλωσε.

Νέα επίθεση έπληξε ακόμα και ψυγεία τραπεζών αίματος

Το περιστατικό του Οκτωβρίου δεν ήταν το τελευταίο. Μέσα στον Νοέμβριο ακολούθησε ένα δεύτερο κύμα κυβερνοεπιθέσεων, το οποίο έπληξε περισσότερες από 100 εγκαταστάσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Μάλιστα, μεταξύ των στόχων βρέθηκαν και ψυγεία που χρησιμοποιούνται από γαλλικές τράπεζες αίματος. Το γεγονός ανάγκασε τους εργαζομένους να μεταφέρουν μέρος των αποθεμάτων αίματος σε διαφορετικές μονάδες ψυχρής αποθήκευσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η συντήρησή τους.

Της δολιοφθοράς στα ψυγεία των ευρωπαϊκών σούπερ μάρκετ προηγήθηκε ένα παρόμοιο περιστατικό στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τον Αύγουστο, ψυγεία σε τουλάχιστον έξι στρατιωτικά καταστήματα προμηθειών τέθηκαν εκτός λειτουργίας.

Οι ερευνητές του Πενταγώνου αντιμετωπίζουν τις συγκεκριμένες δυσλειτουργίες ως πιθανή κυβερνοεπίθεση και συνεργάζονται με Γάλλους αξιωματούχους, προκειμένου να διαπιστώσουν τι ακριβώς συνέβη.

Πηγή που γνωρίζει την υπόθεση ανέφερε ότι το Πεντάγωνο θεωρεί το Ιράν ύποπτο για τις επιθέσεις του Αυγούστου στα στρατιωτικά καταστήματα, διευκρινίζοντας, ωστόσο, ότι η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας δήλωσε τη Δευτέρα ότι «γνωρίζει τις εικασίες σχετικά με ένα ενδεχόμενο κυβερνοπεριστατικό», προσθέτοντας ότι στρατιωτικοί ερευνητές έχουν αναλάβει την υπόθεση. Παράλληλα, ανέφερε ότι δεν μπορεί να δώσει περισσότερες πληροφορίες για λόγους ασφαλείας.